ج . * ( ان الله اذا اراد امضاء امر نزع عقول الرجال حتى يمضى امره ، فاذا امضاه رد اليهم عقولهم و وقعت الندامة . ) * . در تحف العقول ، صفحهء 442 از امام رضا عليه السلام نقل مىكند : . * ( اذا اراد الله امراً سلب العباد عقولهم فانفذ امره و تمت ارادته ، فاذا انفذ امره رد الى كل ذى عقل عقله فيقول كيف ذا ؟ و من اين ذا ؟ مولوى مىگويد : گفت پيغمبر كه بر رزقاى فتى در فرو بسته است و بر در قفلها جنبش و آمد شد ما و اكتساب هست مفتاحى بر اين قفل و حجاب بى كليد ، اين در گشادن راه نيست بى سبب ، نان سنت الله نيست . رجوع شود به اصل مضمون اين حديث كه : كليد خزانهء رزق ، كسب و كار است . ايضاً رجوع شود به ورقه هاى دعا ) * ، اشكال مترلينگ كه معلوم مىشود او نيز از قضا و قدر چيزى نفهميده است . رجوع شود مستقيماً به آثار مترلينگ در اين باب . توحيد - قضا و قدر ، معنى « ما شاء الله كان » و معنى . « جفّ القلم » و اينكه لازمه اش حركت است نه سكون مثنوى ، دفتر پنجم ، صفحهء 517 : قول بنده ايْشَ شاء الله كان بهر آن نبود كه تنبل شو روان